<?xml version="1.0" ?>
<!DOCTYPE book PUBLIC "-//KDE//DTD DocBook XML V4.5-Based Variant V1.1//EN"
"dtd/kdedbx45.dtd" [
  <!ENTITY kappname "&kturtle;">
  <!ENTITY package "kdeedu">
  <!ENTITY turtlescript "TurtleScript">
  <!ENTITY logo "Logo">
  <!ENTITY % addindex "INCLUDE">
  <!ENTITY % Albanian "INCLUDE"
><!-- change language only here -->
  <!ENTITY using-kturtle SYSTEM "using-kturtle.docbook">
  <!ENTITY getting-started SYSTEM "getting-started.docbook">
  <!ENTITY programming-reference SYSTEM "programming-reference.docbook">
  <!ENTITY translator-guide SYSTEM "translator-guide.docbook">
  <!ENTITY glossary SYSTEM "glossary.docbook">
]>

<book lang="&language;">

<bookinfo>
<title
>Udhëzuesi i &kturtle;</title>

<authorgroup>
<author
><firstname
>Cies</firstname
> <surname
>Breijs</surname
> <affiliation
> <address
><email
>cies AT kde DOT nl</email
></address>
</affiliation>
</author>
<author
><firstname
>Anne-Marie</firstname
> <surname
>Mahfouf</surname
> <affiliation
> <address
><email
>annma AT kde DOT org</email
></address>
</affiliation>
</author>
<author
><firstname
>Mauricio</firstname
> <surname
>Piacentini</surname
> <affiliation
> <address
><email
>piacentini AT kde DOT org</email
></address>
</affiliation>
</author>
<author
><firstname
>Dashamir</firstname
> <surname
>Hoxha</surname
> <affiliation
> <address
><email
>dashohoxha AT gmail DOT com</email
></address
></affiliation
></author
> 
</authorgroup>


<copyright>
<year
>2004</year
><year
>2009</year>
<holder
>Cies Breijs</holder>
</copyright>

<copyright>
<year
>2004</year
><year
>2007</year>
<holder
>&Anne-Marie.Mahfouf;</holder>
</copyright>

<copyright>
<year
>2007</year>
<holder
>Mauricio Piacentini</holder>
</copyright>

<legalnotice
>&FDLNotice;</legalnotice>

<date
>2009-05-26</date>
<releaseinfo
>0.8.1 beta (&kde; 4.3)</releaseinfo>

<abstract>
<para
>&kturtle; është një mjedis programimi shkollor që ka për qëllim ta bëjë sa më të lehtë mësimin e programimit. Për ta arritur këtë &kturtle; vë në dispozicion të gjitha mjetet e programimit në  ndërfaqen e përdorimit. Gjuha e programimit e përdorur është &turtlescript;, e cila lejon që komandat e saj të përkthehen.</para>
</abstract>

<keywordset>
<keyword
>KDE</keyword>
<keyword
>&package;</keyword>
<keyword
>KTurtle</keyword>
<keyword
>shkollim</keyword>
<keyword
>gjuhë</keyword>
<keyword
>amtare</keyword>
<keyword
>programim</keyword>
<keyword
>&turtlescript;</keyword>
<keyword
>&logo;</keyword>
<keyword
>breshkë</keyword>
</keywordset>

</bookinfo>

<chapter id="introduction">
<title
>Hyrje</title>

<para
>&kturtle; është një mjedis programimi arsimor që përdor <link linkend="what-is-turtlelang"
>&turtlescript;</link
>, një gjuhë programimi kryesisht e bazuar dhe e frymëzuar nga &logo;. Qëllimi i &kturtle; është që ta bëjë programimin sa më të lehtë dhe të arritshëm që të jetë e mundur. Kjo e bën &kturtle; të përshtatshëm për tu mësuar fëmijëve bazat e matematikës, gjeometrisë dhe ... programimit. Një nga karakteristikat kryesore të &turtlescript; është mundësia për ti përkthyer komandat në gjuhën e folur të programuesit.</para>

<para
>&kturtle; e ka marrë emrin nga <quote
>breshka</quote
> që luan një rol kryesor në mjedisin e programimit. Studenti zakonisht do të udhëzojë breshkën, duke përdorur komandat e &turtlescript;, që të bëjë një vizatim mbi <link linkend="the-canvas"
>tabelë</link
>.</para>

<sect1 id="what-is-turtlelang">
<title
>Çfarë është &turtlescript;?</title>
<para
>&turtlescript;, gjuha e programimit e përdorur në &kturtle;, është frymëzuar nga familja e gjuhëve të programimit &logo;. Versioni i parë i gjuhës &logo; u krijua nga Seymour Papert në MIT Artificial Intelligence Laboratory (Laboratori i Inteligjencës Artificiale i MIT) në 1967 si një degë e gjuhës së programimit LISP. Prej atëherë shumë versione të gjuhës &logo; kanë dalë. Rreth vitit 1980 &logo; po merte hov, me versionet për sistemet MSX, Commodore, Atari, Apple II dhe IBM PC. Këto versione kanë qenë kryesisht për qëllime edukative. MIT ende mirëmban një <ulink url="http://el.media.mit.edu/logo-foundation/"
>faqe interneti për &logo;</ulink
> e cila ka një listë të disa prej ndërtimeve më popullore të gjuhës.</para>
<para
>&turtlescript; ka një tipar që gjendet në shumë mishërime të tjera të gjuhës &logo;: aftësinë për ti përkthyer komandat që ti përshtaten gjuhës amtare të studentit. Kjo veçori e bën më të lehtë fillimin për nxënësit që kanë pak ose aspak njohuri të gjuhës angleze. Përveç këtij tipari, &kturtle; ka edhe <link linkend="features-of-kturtle"
>shumë veçori të tjera</link
> që kanë për qëllim lehtësimin e përvojës fillestare të nxënësve me programimin.</para>
</sect1>


<sect1 id="features-of-kturtle">
<title
>Veçoritë e &kturtle;</title>
<para
>&kturtle; ka tipare të këndshme që e bëjnë fillimin e programimit si një llokume. Disa nga tiparet kryesore janë theksuar më poshtë: <itemizedlist>
<listitem
><para
>Një mjedis i ndërthurur me interpretuesin &turtlescript;,<link linkend="the-editor"
>shkrimoren</link
>, <link linkend="the-canvas"
>tabelën e vizatimit</link
> dhe mjete të tjera, të gjitha në një aplikim të vetëm (pa varësi të tepërta).</para
></listitem>
<listitem
><para
>Mundësia për të përkthyer komandat e &turtlescript;-it, duke përdorur strukturën përkthyese të &kde;-së.</para
></listitem>
<listitem
><para
>&turtlescript; ka mbështetje për funksionet e përcaktuara nga përdoruesi, për rekursivitetin dhe  për ndërrimin dinamik të tipit.</para
></listitem>
<listitem
><para
>Zbatimi i programit mund të ngadalësohet, pezullohet ose ndalohet në çdo kohë.</para
></listitem>
<listitem
><para
>Një <link linkend="the-editor"
>shkrimore</link
> e fuqishme, me theksues sintakse intuitiv, numërim rreshtash, shënues gabimesh, zbatim vizual, e të tjera.</para
></listitem>
<listitem
><para
><link linkend="the-canvas"
>Tabela</link
> ku breshka vizaton, mund të shtypet në letër ose të ruhet ose si një imazh (PNG) ose si një vizatim (SVG).</para
></listitem>
<listitem
><para
>Ndihma rrethanore, aty ku keni nevojë për të. Vetëm shtypni <keysym
>F2</keysym
> (ose shiko <menuchoice
><guimenu
>Ndihmë</guimenu
><guimenuitem
> Ndihmë për: ... </guimenuitem
></menuchoice
>) për të hapur ndihmën për atë pjesë të programit ku ndodhet kursori.</para
></listitem>
<listitem
><para
>Një dritare gabimesh që lidh mesazhet e gabimit me gabimet në program dhe i shënon ato me të kuqe.</para
></listitem>
<listitem
><para
>Terminologji programimi e thjeshtuar.</para
></listitem>
<listitem
><para
>Shembuj programesh të gatshme, për ta bërë të lehtë fillimin. Këta shembuj përkthehen duke përdorur strukturën përkthyese të &kde;.</para
></listitem>
</itemizedlist>
</para>
</sect1>
</chapter>

&using-kturtle;

&getting-started;

&programming-reference;

&glossary;

&translator-guide;

<chapter id="credits">

<title
>Vlerësimet dhe Liçenca</title>

<para
>&kturtle; </para>
<para
>Software copyright 2003-2007 Cies Breijs <email
>cies AT kde DOT nl</email
></para>

<para
>Documentation copyright 2004, 2007, 2009 <itemizedlist>
<listitem
><para
>Cies Breijs <email
>cies AT kde DOT nl</email
> </para
></listitem>
<listitem
><para
>&Anne-Marie.Mahfouf; <email
>annma AT kde DOT org</email
> </para
></listitem>
<listitem
><para
>Disa redaktime nga &Philip.Rodrigues; &Philip.Rodrigues.mail;</para>
</listitem>
<listitem
><para
>Aktualizim i udhëzuesit të përkthimit dhe disa redaktime nga Andrew Coles <email
>andrew_coles AT yahoo DOT co DOT uk</email
></para>
</listitem>
</itemizedlist>
</para>

<para
>Përkthyer në shqip për herë të parë nga Dashamir Hoxha <email
>dashohoxha AT gmail DOT com</email
></para
> 
&underFDL; &underGPL; </chapter>



<appendix id="installation">
<title
>Instalimi</title>

<sect1 id="getting-kturtle">
<title
>Ku ta gjejmë &kturtle;</title>
&install.intro.documentation; </sect1>

<sect1 id="compilation">
<title
>Përpunimi dhe Instalimi</title>
&install.compile.documentation; </sect1>

</appendix>

<!--&documentation.index; -->
<index id='command-index'>
<title
>Treguesi i Komandave</title>
</index>
</book>
<!--
Local Variables:
mode: sgml
sgml-minimize-attributes:nil
sgml-general-insert-case:lower
sgml-indent-step:0
sgml-indent-data:nil
End:
-->
